Genleşme Tankı Arızası: Basınç Neden Sürekli Oynuyor?

Manometre iğnesi ısınmayla birlikte tehlikeli biçimde yükseliyor, sistem soğuyunca kırmızı bölgenin altına iniyorsa karşınızdaki tablo büyük olasılıkla genleşme tankı arızasıdır. Bu parça sessizdir, ses çıkarmaz ve dışarıdan bakınca sağlam görünür. Buna rağmen tesisattaki basınç dengesini tek başına belirler ve bozulduğunda emniyet ventilinden sürekli su boşalmasına yol açar.

Genleşme tankı ne işe yarar?

Su ısındığında hacmi artar, fakat kapalı bir tesisatta bu genişlemenin gidecek yeri yoktur. Genleşme tankı, içindeki membran ve nitrojen yastığı sayesinde bu fazla hacmi karşılar ve basıncın kontrolsüz yükselmesini engeller. Membran yırtıldığında ya da gaz yastığı zamanla kaybolduğunda tank sünger görevini yapamaz. Sonuç, ısınmada ani yükseliş ve soğumada ani düşüştür. Basınç davranışının genel mantığını basınç neden yükselir yazısında ele aldık.

Tipik belirtiler hangileridir?

• Isıtma çalışırken manometrenin üç bara doğru tırmanması, soğuyunca bir barın altına inmesi.
• Emniyet ventilinden düzenli su boşalması ve gider tarafında sürekli nem.
• Haftada birden fazla su ekleme ihtiyacı doğması.
• Cihazın düşük basınç uyarısıyla kilitlenmesi, dolum sonrası kısa süre çalışması.
• Tesisatta hiçbir görünür kaçak bulunamamasına rağmen suyun eksilmesi.

Kaçak mı, tank mı? Ayırt etme yöntemi

İki sorun benzer görünür ama davranışları farklıdır. Gerçek bir su kaçağında basınç, cihaz çalışsın ya da çalışmasın istikrarlı biçimde düşer ve bir yerlerde ıslaklık bulunur. Genleşme tankı arızasında ise basınç ısınmayla yükselir, soğumayla düşer; yani sıcaklığa bağlı bir salınım vardır. Bu salınımı ölçmek için sabah soğuk sistemde ve akşam ısıtma çalışırken iki ayrı okuma yapmak yeterlidir. Kaçak senaryosunu basınç neden düşer yazısında ayrıntılandırdık.

Ön basınç ölçümü nasıl yapılır?

1. Sistem güvenli biçimde devre dışı bırakılır ve su tarafı basıncı boşaltılır.
2. Tankın üzerindeki sibop kapağı açılarak manometreli pompayla ön basınç okunur.
3. Değer üretici kılavuzundaki referansla karşılaştırılır; düşükse nitrojen veya hava takviyesi değerlendirilir.
4. Sibobdan su gelirse membranın yırtıldığı anlaşılır ve tank değişimi gündeme gelir.
5. İşlem sonrası sistem doldurulur, hava atılır ve basınç davranışı yeniden izlenir.

Sürekli su eklemenin görünmeyen maliyeti

Tesisata her taze su eklenişinde içeride yeni kireç ve çözünmüş oksijen dolaşır. Oksijen metal yüzeylerde korozyonu hızlandırır, kireç ise eşanjör ve pompa performansını düşürür. Yani haftalık dolum alışkanlığı sorunu ertelerken başka arızaları üretir. Bu nedenle üçüncü doluma gelmeden neden araştırılmalıdır. Eşanjör tarafındaki etkiyi eşanjör temizliği yazısında anlattık.

Emniyet ventilinden su boşalıyorsa

Emniyet ventili bir arıza parçası değil, koruma elemanıdır; açması sistemde aşırı basınç oluştuğunu gösterir. Ventili sıkmak veya değiştirmek nedeni ortadan kaldırmaz, sadece koruma katmanını zayıflatır. Doğru sıra, önce basıncın neden yükseldiğini bulmak, sonra gerekiyorsa ventili değerlendirmektir. Dolum vanasının tam kapanmaması da aynı tabloyu yaratabilir; bu ihtimali basınç düşüyor rehberiyle birlikte değerlendirin.

Tank nerede bulunur, kontrolü zor mudur?

Çoğu kombide genleşme tankı cihazın arka bölümünde, kırmızı veya gri renkli silindirik bir kap olarak durur. Bazı sistemlerde ise cihaz dışına, tesisat hattına ek bir tank monte edilmiştir. Kontrolü teknik olarak zor değildir, fakat sistemin su tarafının boşaltılmasını gerektirdiği için kullanıcı tarafından yapılması uygun olmaz. İşlem sırasında cihaz kapatılır, basınç tahliye edilir ve ölçüm sonrası sistem yeniden doldurulup havası alınır. Bu adımların doğru sırayla yapılmaması, sonradan peteklerde hava ve dengesiz ısınma sorunu yaratır; hava alma yöntemini ayrı bir yazıda anlattık.

Tank değişimi mi, takviye mi?

Membran sağlamsa ve yalnızca gaz yastığı azalmışsa ön basınç takviyesi çoğu zaman yeterlidir; bu görece küçük bir işlemdir. Membran yırtılmışsa veya tank gövdesinde korozyon varsa değişim gerekir. Bazı yüksek hacimli tesisatlarda ise cihaz içindeki tank zaten yetersizdir ve harici bir tank eklemek kalıcı çözüm olur. Hangisinin gerektiği ölçümle belirlenir, tahminle değil. İşlem öncesi onay almak standarttır; şeffaflık kriterlerini servis nasıl seçilir yazısında sıraladık.

Beşiktaş’ta basınç şikâyetleri

Yüksek katlı binalarda kolon basıncı, eski apartmanlarda ise tesisat yaşı tabloyu değiştirir. Aynı belirti farklı binalarda farklı nedenlerden gelebilir. Mahallenize ait sayfayı hizmet bölgeleri listesinden seçebilir, tüm belirtileri kombi arızaları sayfasından tarayabilirsiniz. Hizmet başlığı için kombi arıza servisi uygundur.

İki farklı zamanda okuduğunuz manometre değerlerini yazarak servis talebi oluşturun; bu iki sayı teşhisin yarısını halleder. Diğer rehberler blog bölümünde yer alıyor.